جامعه شناسی جامعه اطلاعاتی
«اصطلاح جامعة اطلاعاتی بازگو کنندة توسعة تکنولوژی های نوین اطلاعاتی و تجدید سازمان جامعه، پیرامون جریان اطلاعات است. امروزه اطلاعات در تمام صور خود به کمک شبکه های انفورماتیک با سرعتی بیش از پیش در دسترس است و این روند با توجه به کاربرد روز افزون بزرگراه های اطلاعاتی در حال سرعت گرفتن است و اطلاعات به عنوان یک کالای بیش از بیش قیمتی در عرصة تمدن کنونی جهان ظاهر می شود. استقرار جامعة اطلاعاتی سبب ایجاد صنایع، مشاغل و محصولات تازه می شود. این سیستم فنی صرفنظر از ابعاد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مباحث خاصی را از نظر فلسفی نیز مطرح می کند.»
«جامعة اطلاعاتی قبل از هر چیز مولود پیوند سخت افزاری و نرم افزاری متعددی است که ریشه در ساختار فنی- اجتماعی آن دارد و از مهم ترین اجزاء این ساختار: 1- دیجیتالی ( رقمی ) شدن تمامی صور داده ها و اطلاعات، عمومیت استفاده از کامپیوترهای شخصی، توسعة قدرت ذخیره سازی اطلاعات دیجیتال، پیدایش زبان های نوین کامپیوتری، توسعه تمامی اجزاء شبکه های مخابراتی و در کل پیوند همگی آنها در ساختاری به نام اینترنت که شبکه را عملاً از دیوارهای قبلی ( سازمانی، محلی، ملی و … ) رها می سازد، اشاره کرد.»
ویلیام مارتین در ردیف اولین افرادی قرار دارد که موضوع جامعة اطلاعاتی را مطرح کرده اند. وی جامعة اطلاعاتی را در حکم یک نیروی عظیم می داند که برای اساس اطلاعات یک نقش جادویی را در جامعة جدید ایفا کرده است، جامعه ای که در آن استدلال و تفاهم بیش از آنکه مبتنی بر قدرت و یا ماده گرایی باشد بر محتوا و احساسات استقرار یافته است
مفهوم جامعة اطلاعاتی با مفهوم جامعة توده وار به کلی متفاوت است.جامعة توده وار: بر ارتباطات یک سویه تأکید دارد: تولید توده وار در مقیاس وسیع محصولات و ایده ها.
جامعة اطلاعاتی: ارتباط دو سویه و متمایل به گسترش علایق چندگانه و متعدد است.
دانیل بل: جامعة اطلاعاتی در حکم گسترش مفهوم جامعة فرا صنعتی با این تفاوت که در آن نقش تکنولوژی اطلاعات بسیار توسعه یافته است و عنصر اطلاعاتی مهمترین عامل متحول کنندة سازمان اجتماعی است.
وبستر جامعه اطلاعاتی را به پنج دسته فرهنگی، اقتصادی، شغلی، تکنولوژیک وفضایی تقسیم میکند،که تکنولوژیک بیشتر مورد توجه است.
ظهور جامعة اطلاعاتی مقارن با چند تحول:
1- جهانی شدن اقتصاد و ظهور مؤسسات تولیدی قابل انعطاف.
2- ظهور اقتصادی که بیش از پیش مبتنی بر دانایی است.
3- توسعه و کاربرد عمیق شبکه های ارتباطی و پیام های دیجیتال
«مفهوم جامعة اطلاعاتی ابتدا در دهة سال های 1970 و 1980 مورد اشاره قرار گرفت. آلوین تافلر و جان نیس بت در عمومیت بخشیدن به این مفهوم مؤثر بودند. نیس بت استدلال می کرد آمریکا در طول سال 1960 و 1970 در معرض انتقال از جامعة اطلاعاتی قرار گرفته است و در این فرایند کامپیوتر نقش آزاد کننده بر عهده داشته است. همچنین تافلر از انفجار بمب اطلاعاتی و انتقال قدرت در جامعه سخن گفت و اتکاء همه چیز به دانش را مطرح کرد.»
«در سال 1988 مارتین تعریف ارائه کرده که به اعتقاد او جامعه ی اطلاعاتی جامعه ای است که در آن کیفیت زندگی، همانند چشم اندازهای تحول اجتماعی و توسعة اقتصادی، به میزان رو به تزایدی به اطلاعات و بهره برداری از آن وابسته است.»
زیر ساخت های فنی- اجتماعی جامعة اطلاعاتی
1- زیر ساخت ارتباطات از راه دور: بیان کننده شبکه هایی است که به طور فیزیکی انتقال و ارتباط را تأمین می کند.
2- زیر ساخت مرتبط با دانش: سازمان و پردازش اطلاعاتی را که باید به آن دست یافت در نظر دارد که منظور متخصص و سازمان هایی است که این وظایف را بر عهده دارند.
3- زیر ساخت سوم بیان کننده محیطی است که در آن هنجارهای مشترک و مبادلات و متعامل را تحقق پذیر می سازد
انقلاب اطلاعاتی
«برخی از نوآوری های فنی تأثیرات عمیقی بر تحولات جامعه های انسانی داشته اند:
1- انقلاب کشاورزی که بر ساختار تغذیه تأثیر داشته.
2- انقلاب صنعتی که انرژی و تولید را متحول کرده است.
3- انقلاب اطلاعاتی که ساختار اطلاعاتی را در جهان متحول ساخته است، انقلاب اطلاعاتی از طریق دگرگون کردن نحوه پردازش و نگهداری اطلاعات شیوه عملکرد سازمان ها و به طور کل تمام جوامع را متحول ساخته است.
«در اختیار داشتن اطلاعات در حکم یک سرمایه مهم برای موسسات اقتصادی و تمام سازمانهای دولتی و خصوصی است و ساختار اطلاعاتی مبتنی بر ایجاد ، جمع آوری ، پردازش، به حافظه سپاری و انتقال اطلاعات است. مفاهیم مختلفی با اطلاعات مرتبط می باشد، داده یک مفهوم است قابل سنجش که حاوی معانی است که تبدیل به اطلاعاتی می شود که در معرض اقدام صورت می گیرد و همراه با سایر اطلاعات و دخالت یک اقدام ذهنی تبدیل به آگاهی می شود چیزی که می تواتد راه را برای شناخت هموار کند.» (.محسنی،38)
ویژگی های جامعه اطلاعاتی
«ویژگی های اقتصادی: امروزه برای بازارهای جهانی ادامة فعالیت بدون مدد گرفتن از قدرت کامپیوترها و سیستم مخابرات امکان پذیر نیست. ثروتمندترین کشورهای امروز جهان آنهایی هستند که بیش از دیگران از ساختار نوین اطلاعاتی جهان بهره مند می باشند. روند ترکیب نیروی کار یکی از ضابطه های تعریف و در عین حال سنجش میزان تعلق یک کشور به جامعة اطلاعاتی است. دیلمن در سال 1958نزدیک به نیروی کار در ایالات متحده آمریکا در صنایع اطلاعاتی مانند ارتباطات، کامپیوتر، آموزش و خدمات اطلاعاتی کار می کردند و ایجاد کننده 29% تولید ناخالص ملی آن کشور بودند.»
ویژگی های تکنولوژیک: همگرایی و پیوند کامپیوتر و مخابرات امروزه از واقعیات معمولی زندگی در تمامی اجتماعات نوین است که در تمام حوزه های زندگی وارد شده است و یک وابستگی بین نظام تصمیم گیری و اطلاعات و نرم افزارهای توانمند وجود دارد. البته پیچیدگی تکنولوژیک و صرف استفاده از آن شرط کافی برای دست یابی به پایگاه جامعة اطلاعاتی نیست، یک پیش شرط لازم است.
ویژگی های اجتماعی: ساختار جامعة شبکه ای و ارتباطات الکترونیک زندگی اجتماعی و به ویژه خانوادگی را در معرض تحولات فراوان قرار داده با توجه به یک رابطة متقابل و تعاملی که در پرتو تکنولوژی اطلاعات در عرصة رفتارهای مصرف کنندگان به وجود آمده است. شیوه زندگی و تقسیم جنسی کار مورد تحول قرار گرفته، کار که فعالیتی خارج از خانه تلقی می شده است، به میزان بیشتر از قبل در کانون خانوادگی و با مشارکت اعضاء آن صورت می گیرد.
«ویژگی های سیاسی: شبکه های جهانی تلویزیون جهان را مورد تحول قرار داده و پوشش خبری آنی را در کم و بیش تمام نقاط جهان تدارک دیده و امر شفافیت خبری را جدول به یک واقعیت معمولی کرده است.
ویژگی های فرهنگی: تحولات در پرتو تکنولوژی اطلاعات تحولات عمیق در ارزش های فرهنگی و آداب و رسوم ملت ها و اقوام به وجود آورده که بازیابی و تشخیص هویت را با دشواری مواجه ساخته هر چند جوامع مختلف به پیشرفت های تکنولوژی اطلاعات به گونه های متفاوت پاسخ می دهند اما در کنار این پاسخ های متفاوت شاهد تشابه نگاه در حوزه های معینی هم هستیم و افکار عمومی جهان محسوس است.»
تحولات الکترونیک
تحولات الکترونیک دگرگونی های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی متعددی را دربرداشته و دارد. همان گونه که اگوست کنت خاطرنشان کرده است، در جامعه پاره ای عوامل سبب تغییر می شوند و پاره ای دیگر سبب ثبات و به نظر می رسد وقتی که دامنة سرعت تغیرات افزایش یابد درک کامل این عوامل ضروری است. آنچه در این جا مورد توجه است زیرا ساخت های فنی- اجتماعی تکنولوژی اطلاعات است.
ارکان نظام انفورماتیک
« انفورماتیک علم پردازش اتوماتیک اطلاعات است که دارای 5 جنبه اساسی است و مرتبط با هم است. 1- اطلاعات، 2- سخت افزار، 3- نرم افزار، 4- وسیله ارتباطی، 5- انسان.»
تکنولوژی کامپیوتر
کاربرد بیش از پیش کامپیوتر در جامعة معاصر و تأثیر اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آن مسائل خاصی را از نظر جامعه شناسی مطرح ساخته. کامپیوتر فضای میان فضای مسکونی و فضای کار را تقلیل داده. در کشور ما نگاهی به جراید از گسترش بیش از پیش کامپیوتر و اخبار و امور مربوط به آن خبر می دهد. مواردی مثل آموزش در رشته ها و سطوح مختلف، فروش انواع سخت افزار و نرم افزار، انتشار کتابها، انتشار چندین مجله و آموزش کامپیوتر توسعه ای غیر قابل تصور و بحث انگیز است. تافلر اشاره می کند. به اجتماعات که در آستانه موج سوم قرار دارند مرحله ای که تکنولوژی پیشرفته و خودکار جانشین منابع اولیه می شود. او اشاره می کند که کامپیوتر از نظر ابعاد و وزن کوچکتر شده و برای هر محلی مناسب است. او اشاره می کند که کامپیوتر با قدرتی که از نظر ذخیره سازی دانش ها و سهولت دسترسی به آن فراهم می کند می تواند افرادی را که مطالعه می کنند و یا اساساً مطالعه نمی کنند در معرض اطلاعات علمی قرار دهد.
«با اهمیت ترین شبکه کامپیوتری جهان اینترنت است که از نمونه های اولیه از بزرگ راه های اطلاعاتی است. اینترنت از نظر جامعه شناسی می توان یک سیستم ( نظام ) دانست و یا مدخلی بر « جامعه الکترونیک » جامعه ای که از عناصر اصلی سیستم اینترنت یعنی تولیدکنندگان ( سایت ها یا شبکه مرتبط ) واسطه ها ( توزیع کننده ها ) مصرف کنندگان ( کاربران ) تشکیل شده است.»
با اتصال به شبکه اینترنت:
1- با دیگران رابطه برقرار کرد.
2- به اوراق غیر قابل دسترس در کتابها نفوذ کرد.
3- فعالیت علمی و پژوهشی انجام داد.
4- عملیات بانکی و خرید.
اینترنت و ساختارهای حقوقی
«در زمینة اینترنت و ضرورت قانونمندی آن مسائل متعددی مطرح است. یک رسانة جهانی تقریباً به طور کامل غیرمتمرکز، دارای محتوای گوناگون و آمیزه ای از خوب و بد، استفاده تقریباً آسان از آن مدیریت دشوار مالکیت ذهنی و معنوی و ... بدیهی است در قانونمند کردن اینترنت هم مسائل متعددی مطرح است: چه قوانینی نوشته و اجراء شود، مسؤلان آن چه کسانی هستند. در طول دهة گذشته قوانین، مقررات در سطح کشورهای مختلف در زمینة کاربردها، محتوا و عملکرد اینترنت به مرحلة تصویب و اجرا درآمده است. اما آنچه که مشکلات حقوقی را بیشتر می کند فقدان وابستگی مکانی اینترنت است و در نظر گرفتن این واقعیت که تولید، فروش، مصرف، برنامه ریزی و نظارت بر آن هر کدام می تواند در کشور یا کشورهای خاصی که تابع رژیم های گوناگونی هستند عملی شود.» « پانسیه پژوهشگر فرانسوی نتیجه می گیرد که اینترنت آئینه تمدن غرب است، که در طول مدتی حدود 15 سال از مرحلة اولیه خود یعنی یک وسیله ارتباطی میان دانشگاهی به یک شبکه جهانی تبدیل شده است و در عین حال از یک سو با متعالی ترین خواسته ها و از سوی دیگر با فرودست ترین تمنیات افراد آمیختگی کامل پیدا کرده است. بر این اساس ناپسندترین چیزها موفق شده اند در یک فضای مجازی و دور از دسترس مستقیم برای خود جایی پیدا کنند و زمینه را برای بروز انواع انحرافات و جرایم هموار کنند این انحرافات توسط کامپیوتر راهبری می شوند چهره های متفاوت دارند که در تمام طول حیات اجتماعی و اقتصادی مطرح شوند.»
پژوهش و انفورماتیک
تحول عظیم در ارتباط علوم با کامپیوتر با ورود به دهة 1980 در دنیا سرعتی بی مانند یافت. در اوئل دهة 1980 بود که قیمت و نیز کارایی میکرو کامپیوترها به طور متوسط شرایطی پیدا کرد که امکان داد کامپیوتر به دفتر کار و یا خانة پژوهشگران راه پیدا کند.ورود کامپیوتر از سال های میانی قرن بیستم به بعد تدریجاً در امور استخراج، جدول بندی و محاسبات آماری در حوزه های مختلف پژوهشی علمی برای خود جایگاه ویژه ای به وجود آورد و مورد توجه گروه زیادی از پژوهشگران بود. به عنوان مثال برنامة تحلیل آماری spss در سال 1970روی کامپیوترهای بزرگ توسطمتخصصین کامپیوتر مورد بهره برداری بود. این رویداد منشاء آثار متعددی بود که یکی از آنها ارتقاء سطح تحلیل آماری گزارش های علمی در رشته های مختلف بود. به طور کل با گسترش پایگاه های اطلاعاتی جستجوی اطلاعات و یافتن زمینه های پژوهش بسیار ساده تر شد و سبب شد پژوهشگران سریع تر و جامع تر به فعالیت خود ادامه دهند.
ساختارها و روابط سیاسی در عرصه های ملی بین المللی در رابطه با استقرار صور نوین اشاعة اطلاعات در آستانة تحولاتی قرار گرفته اند که مورد توجه جامعه شناسان است.
جامعه اطلاعاتی و ساختار سیاسی و اقتصادی: ساختارها و روابط سیاسی در عرصه های ملی بین المللی در رابطه با استقرار صور نوین اشاعة اطلاعات در آستانة تحولاتی قرار گرفته اند که مورد توجه جامعه شناسان است.
اطلاعات و دمکراسی
گسترش صور نوین اطلاعات و مبادلة پیام ها دارای آثاری بر حیات دمکراتیک نیز می باشد. این تأثیرات حالت مکانیکی ندارد و برخی از عوارض آن می تواند منفی تلقی شود. با این حال افراد ساکن در کشورها حتی قبل از دولت ها به انفورماتیک حساس می شوند و از آن به عنوان ابزاری برای زندگی جمعی و یا حتی مبارزه به خاطر آزادی استفاده می کنند. در ابتدا تایپ و چاپ به کمک نرم افزارها و استفاده از فاکس سرعت عکس العمل و فعالیت را از جهت اطلاع رسانی بیشتر کرد. بعد اینترنت این قابلیت ها را افزایش داد مانند بسیاری از نظاهرات که در سطح خیابان ها است سازماندهی آن با اینترنت است.نقش آن در درون انجمن ها برجسته بود که در فرایند تصمیم گیری، یک دمکراسی تدریجی را به وجود آورده که فاصله جغرافیایی و حتی زمان میان شهروندان و نمایندگان کاهش یافته است. .
اطلاعات و شفافیت سیاسی- اجتماعی
با توجه به رقمی شدن اطلاعات و تصمیم گیری ها و دسترسی همگان به اطلاعات موضوع میزان و سطح شفافیت مطرح می شود. عمومیت تقریباً جهانی سایت های اینترنتی سب آشنا شد مردم با حقوق و وظایف خودشان است که سبب شده فرم گوناگون اداری را بدون مراجعه به سازمان اخذ تکمیل و ارسال کند و از مقررات حاکم بر درخواست خود آگاه شوند. . (.محسنی،147)
مشارکت شهروندی و اطلاعات
پیش بینی کارشناسان این است که دسترسی گستردة شهروندان به اطلاعات، نگرش های عمیق تر و منطقی تر نسبت به مسائل زندگی شهری را فراهم می آورد و از انزوای اجتماعی می کاهد و شناخت عمومی را شفاف تر و دقیق تر می کند و افق نگاه شهروندان را نسبت به زندگی شهری توسعه می دهد. در دشهرهای جدید، سیستم اطلاعات جغرافیایی ( GIS ) عملاً در خدمت مستقیم شناخت، برنامه ریزی، تعیین خط مشی، و بالاخره تصمیم گیری قرار گرفته است.
اطلاعات و دگرگونی اجتماعی- سیاسی
«با توجه به تغییرات اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی جامعة اطلاعاتی، تغییراتی که در طول سال اول قرن بیستم اتفاق افتاده پردامنه و با اهمیت تر از همه قرون گذشته بوده است. عواملی مانند: تحول شرایط زنان، تحول در عرصة نگرش های فرهنگی، تحول در سطح زندگی، عمومی شدن مسافرت به خارج از کشور، رواج تفریحات و وقت گذرانی های پیچیده در خانه ها، دگرگونی روابط میان نسل ها و تحول در رسوم اخلاقی نمونه هایی از این تحولات می باشند. آشکار است که در حال حاضر ما در جامعه ای بسیار بازتر از گذشته زندگی می کنیم پس دسترسی به اطلاعات بیشتر است. به اعتقاد « هیل » جامعة اطلاعاتی که در حال گسترش است مملو از امکانات هیجان انگیز، اندیشه ها و رفتارهای متضاد است و اکنون زمان شناسایی پیچیدگی های حقوقی، آداب و رسوم و ممنوعیت ها، استفاده و سوء استفاده و عدم استفاده از اطلاعات و عوامل مؤثر بر چگونگی آثار فرهنگ اطلاعاتی بر شرایط انسان ها در آینده است.» . (.محسنی،149-148)
دولت و تکنولوژی اطلاعات
هیچ دولتی نسبت به تکنولوژی اطلاعات بی تفاوت نیست. در حال حاضر دولت های مختلف جهان در سطح کشورهای پیشرفته تا جهان سوم نقش های بسیار متنوعی از قبیل: برنامه ریزی، سرمایه گذاری، مشارکت در اجرا، نظارت و مدیریت را در قلمرو تکنولوژی اطلاعات بر عهده دارند. از آنجا که نظام نوین اطلاعاتی دارای ماهیتی جهانی و بدون مرز است و امر ارتباطات « خصوصی » را مطرح می کند برخی از دولت ها از این اتفاق احساس نکرانی می کنند و آن را فضایی غیر قابل کنترل می دانند که می تواند موجب هرج و مرج شود. در مورد اینترنت هم گفته اند که سازمانی است که هیچ مرکزی آن را اداره نمی کند و استفاده کنندگان نیز در تحول و در نهایت مدیریت آن سهم دارند و این که بزرگراه های اطلاعاتی که در ردیف برنامه های عصر فوق صنعتی به حساب می آیند رقابت در این حیطه بسیار زیاد است و مؤسسات اروپایی در مقایسه با مؤسسات آمریکایی در موقعیت ضعیف تری قرار دارند و جهان سوم که حالتی مصرف کننده دارد. پس دولت ها عملاً در این وضع قرار می گیرند که محیطی مناسب از نظر قانونی، اقتصادی، فرهنگی و ... برای استقرار بزرگ راه های اطلاعاتی و اینترنت در کشور خود فراهم آورندو در اغلب موارد شرایط سرمایه گذاری بخش خصوصی را در این زمینه هموار کرده اند.
عدم تساوی اطلاعات
در حال حاضر عوامل متعدد اقتصادی و فرهنگی در دسترسی نا مساوی افراد به اطلاعات متکی به تکنولوژی نوین نقش دارند. هزینه تجهیزات و کاربرد همچنان مهم است و استفاده از اینترنت محتاج حق اشتراک و هزینه های تلفن است. هر چند به نظر می رسد خانواده های کم درآمد دنیا به آن دسترسی دارند. سن و سطح آموزش از عوامل دیگر فاصله میان انسانها در برخورداری از تکنولوژی اطلاعات است. سرانجام این تساوی در رابطه با توزیع جغرافیایی شدیداً مطرح است، چرا که سکونت در شهرهای بزرگ و یا نقاط شهری کوچک و روستاها وضع متفاوتی را در برخورداری از تکنولوژی اطلاعات برای افرا فراهم می کند. در همه جای دنیا جوانان دلبستگی به مراتب بیشتری به تکنولوژی اطلاعات دارند و به موجب بررسی مؤسسه sofres در فرانسه 91% از جوانان معتقدند که شبکه به جوانان در موقعیت های تحصیلی کمک خواهد کرد و 73% از آنان بر این اندیشه هستند که با اینترنت در آینده شاهد دنیای بهتر خواهند بود. هر چند که 24% از آنان باور دارند که جامعة بشری در آینده همراه با عدالت، تساوی بیشتری خواهد بود. .
مدیریت اطلاعات
«مدیران امروز در همه جای دنیا در مقابل یک مسأله مشترک و فزاینده قرار دارند و آن از یکسو زیادی اطلاعات موجود است و از سوی دیگر فقدان وقت و منابع کافی که بتوانند مهم ترین ها را برگزینند و این در حالی است که برای حضور در عرصة بین الملل مهم ترین عنصر اطلاعات است. در واقع مدیریت اطلاعات عبارت از مدیریت منابع اطلاعاتی یک سازمان در جهت دستیابی به اهداف و برنامه های آن سازمان است. تافلر معتقد است که با بالا رفتن حجم اطلاعات و تراکم مضاعف آن به تنهایی نمی توان مسائل تصمیم گیری در جامعة معاصر را حل کرده « ما معتقدیم که هر شخص یا سازمانی می تواند در یک مقطع خاص زمانی، تعداد محدودی تصمیم خوب اتخاذ کند. اگر بتوانیم اطلاعات را گروه بندی کنیم. حجم بیشتری از اطلاعات قابل رسیدگی می شود. بین حجم تصمیم گیری و اطلاعاتی که در دسترس هست و سرعت مورد نیاز برای پاسخ نیز شکاف عمیق وجود دارد، اطلاعات وجود دارد اما در اختیار افرادی است که نمی توانند از آن استفاده کنند.»
«همسو سازی تکنولوژی اطلاعات با اهداف سازمانی و فعالیت استراتژیک همراه با دشواری های خاص است و در قلمرو مدیریت اطلاعات قرار دارد. پس ضروری است که بیان روشنی از اهداف ارائه گردد و در مرتبة بعد نیست به برنامه ریزی و کاربرد تکنولوژی اطلاعاتی اقدام شوند.»
تکنولوژی اطلاعات و مسائل اجتماعی- فرهنگی
با گسترش شبکه های اطلاعاتی و رونق بیش از پیش اینترنت، این نوع فعالیت های مورد انتقادات گوناگون بوده که مهمترین آنها در رابطه با مسائل اجتماعی- فرهنگی که به چند دستة زیر تقسیم می شود:
1- دسترسی به اینترنت خاص گروه های معدود جامعه است موضوعی است که گروهی از منتقدین مطرح کرده اند این است که اینترنت همانند هر بزرگراه اطلاعاتی دیگر وسیله ای در اختیار خواص است. قشر کم درآمد محروم است.
2- دسترسی به اطلاعات پیچیده و خسته کننده است. این پیچیدگی در مورد کسانی که آشنایی قابل توجهی با جهان کامپیوتر ندارند خیلی بیشتر است.
3- گرایش فردگرایانه رو به افزایش است. انسان تنها در برابر صفحه کامپیوتر ساعت ها خیره می شود و جذب آن می شود که حاضر به شنیدن اطرافیان خویش نیست.
4- تسهیل دسترسی به صفحه های مغایر با شئون اخلاقی. .
5- موقعیت کنونی اطلاع رسانی در ایران
«در ایران اولین مرحلة استفاده از کامپیوتر در سال 1340 است. که چند سازمان بزرگ دولتی ( مرکز آمار ایران، چند بانک، ارتش ) بود و هدف این دستگاه ها به وجود آوردن سیستم اطلاعات مکانیزه بود. در ایران آغاز فعالیت شبکه های الکترونیک به سال 1366 بر می گردد.»
سازمان پژوهش های علمی در طول دهة گذشته با تعدادی از پایگاه ها اطلاعاتی در رابطه بوده است پوشش اطلاعاتی سازمان مواردی مانند کتب، مقالات علمی، گزارشات، گردهم آیی های علمی، اختراعات و غیره بوده است.
روند گسترش شبکه اطلاعاتی در ایران دارای یک تفاوت اساسی از نظر رشد و توسعه تاریخی است. در حالی که در دنیا پس از ایجاد یک شبکه ملی زمینه اتصال افراد و سازمان ها به آن و پس به جهان روی داده است. در ایران روند حالتی معکوس را طی کرده است. در حقیقت اول شبکه های پراکنده ما به دنیا متصل شده اند و تا کنون طرح یک شبکه ملی موجودیت عینی نیافته است. در کشور ایران پیوستگی با اینترنت در شرایطی مورد بحث و توجه که اساساً شبکه ملی اطلاع رسانی هنوز شکل نگرفته و استفاده کنندگان مستقیماً با اینترنت متصل شدند. .